Reşit KESİM - Greentree Zirvesi Sonrası İlk Görüşme

2 gün süren Zirve sonrası Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki Moon, Kıbrıs müzakerelerinde sürecin gidişatına bağlı olarak Nisan sonu - Mayıs başı garantör ülkelerin de yer alacağı çok taraflı bir konferans için çağrıda bulunabileceğini açıklarken; Genel Sekreter, 6 Ocak tarihinde liderlere gönderdiği mektupta liderlerden görüşmelerde son oyuna (end of the phase) girildiğini, çok taraflı konferans hedefiyle Greentree’deki özlü müzakerelerin son oyunun bir parçası olduğunu açıklamıştı.

2. Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Hristofyas arasında gerçekleşen görüşmelerde de gündemin çetrefilli konuları olarak yerini alan; Nisan 2010’da Eroğlu’nun Cumhurbaşkanı seçilmesi sonrası da en zor başlıklar olarak müzakere edilen mülkiyet, vatandaşlık ve yürütme konularında Rum tarafının uzlaşmaz tavrından dolayı ilerleme sağlanamamaktadır. Türk tarafı, BM Uzmanlarınca da kabul gören, özellikle mülkiyet konusunda yaptığı açılımla eli güçlenirken, Rum tarafı her zaman ki gibi uzlaşmaz tarafını sürdürmektedir.

1 Temmuz 2012’de, Kıbrıs Rum Yönetimi, Kıbrıs Cumhuriyeti kimliği altında Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı görevini şu an bu görevi sürdüren Danimarka’dan devralacak. Kıbrıs Türk tarafı başta olmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Avrupa Birliği Bakanı Egemen Bağış ve diğer yetkililer, Temmuz ayına kadar çözümün mümkün olduğunu her fırsatta vurgularken, Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas adeta topu taca atarak maçı uzatmaktadır.

Hristofyas’ın çeşitli taktiklerle müzakereleri uzatma girişimlerinin başında kendi kamuoyunda zor günler yaşaması, Kilise ile yaşanan sorunlar, yaklaşan Başkanlık Seçimleri’nin yanı sıra geçen Temmuz’da yaşanan facia gelmektedir. Hatırlanacağı üzere, Kıbrıs Rum Milli Muhafız Ordusu'nun, Mari'deki Evangelos Florakis Deniz Üssü'nde 11 Temmuz 2011'de büyük bir patlama meydana gelmişti. Patlamada 13 kişi hayatını kaybederken, acılı aileler Hristofyas'ın dokunulmazlığının kaldırılması istemiyle Rum Yüksek Mahkemesi'ne başvururken, aileler, Yüksek Mahkeme’den Hristofyas'ın dokunulmazlığının kaldırılması ve görev süresi bitmeden kovuşturulması konusunda görüş istediler.İşte tam bu sıkıntılı günlerin devamında 1 Temmuz’da başlayacak olan AB Dönem Başkanlığı Hristofyas’a can simidi olarak geleceği bilinen bir gerçek olarak karşımızda durmaktadır.

Müzakerelerde karşımıza çıkan 3 zorlu başlık dışında en önemli sorun Rum Tarafı’nın gizlilik konusunu ihlal etmeleri... Greentree Zirvesi sonrası Rum Ulusal Konseyi’nde Hristofyas tarafından partilere dağıtılan belgelerin basına sızdırılması, Türk tarafında hoşnutsuzluk yarattı. İşte tüm bu olumsuzlukların üst üste geldiği ortamda, bugün gerçekleşen Greentree sonrası ilk görüşmede Cumhurbaşkanı Eroğlu, görüşmelerde karşılıklı anlayış ve esnek davranmakla ancak bir anlaşmaya varılacağına işaret ederken Hristofyas’ın basına sızan belgesi ve bu belgeler karşısında oluşan tepkiler sonrası esneklik şansını ortadan kaldırdığına dikkat çekti.

Hristofyas ise görüşme sonrası açıklamasında, Güvenlik Konseyi’nin ortaya koyduğu önkoşullar ve şartların yerine getirilmemesi durumunda, uluslararası konferansın gerçekleştirilmesini Kıbrıs Rum tarafının kabul etmesinin söz konusu olmadığını belirtti.

Türk tarafının desteklediği Beşli Konferans önerisine , Genel Sekreter Moon ve ekibince de destek verilmesi yine Hristofyas engeline takılacağını gösteriyor.Bugünkü görüşme sonrası basın mensuplarının Rum tarafının tezinin; uluslararası konferansta “Kıbrıs Cumhuriyeti”nin yer alması gerektiği yönünde olup olmadığı sorusuna Hristofyas'ın , “tabi ki” yanıtını vermesi Rum tarafının bu konuda da sorun çıkartacağının en büyük göstergesi...

21 ve 28 Şubat’ta yeniden bir araya gelecek olan Liderler, müzakere konusunu görüşmeye devam edecekler. Müzakerelerin sonsuza kadar sürmeyeceği gerçeğiyle başta Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üye ülkeleri'nin , KKTC’ye uygulanan ambargolarla ilgili alacağı olumlu kararlar, çözüm inancından her geçen gün uzaklaşan Rum tarafına da bir uyarı mesajı olacaktır.