Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak Cumhuriyet Meclisi’ne gönderilen Sosyal Sigortalar Yasa tasarısı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kamuoyundan tartışılmaya devam ediyor. Yasanın bir an önce Meclisten geçmesi için başta Başbakan İrsen Küçük olmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Şerife Ünverdi büyük çaba sarfediyorlar.
Bakan Ünverdi, ‘’ sosyal sigortalar yasa tasarısı yanlış lanse ediliyor şeklindeki açıklamalarıyla yasayı savunurken, ana muhalefet Cumhuriyetçi Türk Partisi başta olmak üzere sendikaların önemli bir kısmı ise yasayı mezarda emeklilik olarak tanımlıyorlar.
Her ay sonu maaş ödemeleriyle ilgili maaşların gün sonuna yetişemeyip ödenemediği, yarına kaldığı ya da ne zaman ödeneceği belli değil gibi manşetlere kadar taşınan haberleri okumaktayız. Bu durum hep sosyal sigorta emeklilerinde derin bir üzüntü ve bıkkınlık yaratırken, hükümet kanadında da çeşitli tedbirler almaya neden olmaktadır.
KKTC sosyal güvenlik sisteminin uzun yıllardır tehlike çanları çaldığı, var olan sorunların ise günübirlik, popülist politikalarla günü kurtarma adına adım atıldığı kamuoyunun da bildiği bir gerçektir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Şerife Ünverdi’nin açıklamasına göre,Sosyal Sigortalar Dairesi'nin aktif sigortalı sayısı, Nisan 2009’dan 2011 yılı Haziran sonu itibarıyla yüzde 9 artarak 70 bine ulaşırken, dairenin 27.7 bin de emekli sigortalısı bulunduğunu belirtti. Sosyal Sigortalar Dairesi ödeme sıkıntısı yaşarken yine Bakan Ünverdi’nin açıklamasına her ay ortalama 1200-1300 emekli verilirken emekli sayısı sürekli artmaktadır.
Bu durumda Sosyal Sigorta Dairesi’ne yapılan sigorta primlerinden elde edilen gelir ile maaşlara yapılan ödeme arasında ciddi bir ödeme sorunu olduğu rakamlarla da ortaya konmaktadır. Sosyal Sigortalar Fonunun, Haziran 2011 itibarı ile açığının 200 Milyon TL olduğu ve yapısal reformun bir an önce hayata geçmesi bilinen bir elzemdir.
Yapılan Sosyal Güvenlik Reformu ile emeklilik yaşı kademeli olarak 60 yaşa yükseltilmektedir: Yasa tasarısında, emeklilik 45 yaş altındaki sigortalılar için kademeli bir şekilde 60’a çıkarılırken,35 yaş altındaki sigortalılar için de Sosyal Güvenlik Yasasındaki emeklilik şartlarının getirildiğini uygulama (60 yaş 25 yıl ve 63 yaş 15 yıl) yürürlüğe girecektir. Hükümetin hedefi uzun vadede sürdürülebilir bir Sosyal Sigorta Dairesi yaratmak ve ödeme sorununu ortadan kaldırmak.
Yasaya karşı çıkan başta muhalefet partileri ve sendikalar ise, yasanın çalışanların haklarını tırpanladığını, bazı hakları elinden aldığı ve her şeyden önemlisi emeklilik yaşının 60’a çıkartılarak mezarda emekliliğin önünü açtığını savunmaktalar. Yine karşı geldikleri maddeler arasında yaşlılık,sakatlık ödemelerindeki hak kaybı, primlerde oluşacak artışta göze çarpmakta.Kamuoyunda bir başka dillendirilen görüş ise yeni sosyal sigortalar yasası ile artacak olan sigorta primleri ile kaçak işçi çalıştırmaların artması ve kaçak çalışmayı teşvik edecek korkusu.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti çalışma yaşamında reform niteliği taşıyan Sosyal Güvenlik Yasa tasarısı yasalaşacağı ana kadar daha çok tartışılacaktır.Gerek komisyon görüşmelerinde gerekse Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda görüşülürken her kesimin görüşü alınarak ortak akılla uzlaşılması en büyük isteğimizdir.